Schematherapie

Schematherapie is een vorm van psychotherapie waarin elementen uit cognitieve gedragstherapie, hechtingstheorie, psychodynamische therapie en andere therapievormen met elkaar worden gecombineerd. De therapie richt zich zowel op de problemen die iemand in zijn of haar huidige leven ervaart, als op ervaringen uit het verleden, die mede de oorzaak van de problemen zijn. De grondlegger van schematherapie is Jeffrey Young. Schematherapie is een relatief nieuwe vorm van therapie en is specifiek ontwikkeld voor klachten en problemen die onvoldoende reageren op kortdurende vormen van cognitieve gedragstherapie. Het gaat dan vaak om hardnekkige angst- of stemmingsklachten en langdurige problemen in het persoonlijk functioneren. Als deze problemen zo ernstig zijn dat ze uw leven voor langere periodes op allerlei terreinen negatief beïnvloeden, dan wordt (soms) gesproken van een persoonlijkheidsstoornis.

Uitgangspunt van de schematherapie is het idee dat iedereen overtuigingen (of schema’s) over zichzelf en andere mensen heeft ontwikkeld. Die schema’s bepalen vervolgens hoe we situaties benaderen en aanpakken. En schema is als het ware een gekleurde bril waardoor we naar de wereld kijken. Deze schema’s kunnen positief of negatief zijn. Voorbeelden van negatieve schema’s zijn: “ik ben niet de moeite waard”, “iedereen laat me uiteindelijk in de steek” of “anderen maken misbruik van mij”. Negatieve schema’s zorgen voor vertekeningen in het denken. Ze beïnvloeden ons gedrag op een manier die voortdurend tot problemen leidt. Deze schema’s zijn vaak vroeg in het leven ontstaan en een soort tweede natuur geworden. Daarom leiden ze vaak tot langdurige problemen in het functioneren.

In een schematherapie onderzoekt u samen met de therapeut welke schema’s verband houden met uw problemen. U leert om de invloed van deze schema’s af te zwakken en gezondere schema’s op te bouwen. Er is aandacht voor ervaringen uit het verleden die geleid hebben tot de vorming van negatieve schema’s. Door deze ervaringen door een meer neutrale, volwassen bril te bekijken, leert u om langzaam afstand te nemen van de negatieve conclusies die u ooit over uzelf of anderen getrokken heeft. Er wordt veel aandacht besteed aan de manier waarop schema’s doorwerken in uw relaties en ook hoe ze in de therapie zelf tot uiting komen. Wanneer een of meerdere schema’s geraakt worden kan iemand in een bepaalde gemoedstoestand (modus) terecht komen. Een modus kenmerkt zich door bepaalde (intense) emoties en bepaalde gedragingen. Schematherapie is een intensieve langer durende behandeling, doorgaans minimaal anderhalf jaar wekelijkse sessies.